09-08-2026

Gezag: verhandeling in dertien delen

Gezag (1): Voerder (03-08-2026)

Hij ligt op de bank. Een heerlijke koude leren bank. Buiten is het 35 graden. Eigenlijk is het veel te warm voor therapie. Maar een hoog verantwoordelijkheidsgevoel heeft hem doen besluiten niet af te bellen en toch te gaan. Shrink Appel vindt het prima en spreekt dat ook uit. ‘Beste Peer, ik vind het dapper dat je met deze temperatuur toch naar de afspraak bent gekomen.’ Peer bloost. Niet wetend noch beseffend dat Appel hem masseert en inpakt, kortom voert met zijn gezag. Een speelbal is heer Peer in handen van shrink Appel. Hij wordt vakkundig geschild, uitgekleed en gepamperd. De teller tikt intussen flink door. Shrink Appel rekent af met alle demonen van Peer. En iedere seconde telt. Kassa!


Gezag (2): Voer voor ouders (03-08-2026)

Bij het woord gezag gaan vaak meteen belletjes rinkelen en toetsers af. Ik moet ook zelf bekennen dat het woord aan de ene kant ontzag oproept en aan de andere kant argwaan. Alsof ze aanvullend zijn of bij elkaar horen. Gezag wordt vaak niet meteen erkend en geaccepteerd. Er wordt ook weleens gezegd je moet het verdienen. Het is nogal een beladen term, laat ik het daar op houden. Ook dringt zich vrijwel meteen het woord ouder op. Ouderlijk gezag. Dat schijnt er namelijk meteen te zijn. Het is het enige gezag dat ik ken dat meteen is vastgelegd in wet- en regelgeving. Ouderlijk gezag. Maar worden ouders ook daadwerkelijk getoetst aan het gedrag dat daarbij hoort? Ik betwijfel het.


Gezag (3): Infantielo (03-08-2026)

Aan het topje van de macht is het vaak eenzaam toeven. Realiteitszin verdwijnt en megalomaan gedrag schuilt om de hoek. Batman moet dan de wereld komen redden. Alle spelers in het spelersveld moeten schikken, wegrennen of uiteindelijk toch hun stem verheffen. Laat het mogelijk zijn. Laat de minderheid in wijsheid de meerderheid overtuigen van absurde besluiten aan de top. Het is te infantiel voor woorden en daden wat Infantielo voor ogen heeft. Een leek kan dat nog zien. Een nuchter nadenkend mens zal het beamen. En toch zou Infantielo het in al zijn onnozelheid voor elkaar hebben gekregen. Bijna. Totdat de hand die hem voert zelf nee zegt. Een keer familiair. Daarna nooit meer. Schoonzonen worden publiekelijk vermoord. Viva FIFA.


Gezag (4): Ontzag (05-08-2026)

Amai zunne, sinds kort bezie ik de Slimste Mens ter Wereld van VRT op NPO. KRO en NCRV vinden taalspellen leuk. Ik vind het gewoon plezant. Het concept is in België bedacht als ik het goed heb. In Nederland zijn deelnemers fanatieker. In Vlaanderen daarentegen scherper, qua humor en snelheid. Ad rem heet dat. Verder bestaat de jury uit twee leden die iedere aflevering afwisselen. Nooit een erudiete slimme zwartkijker. Ge zag hem nooit echt zitten. De jury in Vlaanderen neemt echt deel. Presentator Erik is niet hautain en belerend, eerder charmant, aandoenlijk, scherp en snel. Met groot ontzag volg ik de finaleweek. Jaap Jan van der Wal en Govert Meit (de Ollanders), spelen morgen tegen publieksopwarmer Roel Steeno. Spannend.


Gezag (5): Drager (05-08-2026)

Gebukt gaan onder gezag dat is zowat het ergste wat een mens kan overkomen anno 2026. Waarom specifiek 2026 denkt u nu waarschijnlijk. Omdat gezag ver te zoeken is. Bijna nergens meer te vinden. Noch in de maatschappij, noch in de politiek, noch op het voetbalveld. Op de fiets rijdt er wel nog een rond, maar dan heb je het wel gehad. Gezag gedragen op een bagagedrager. En niet zo van ‘wat heb ik nu aan mijn fiets hangen?’ Ongekend tegenwoordig het ontbreken van gezag. Haast ondraaglijk in de maatschappij waarin we nu leven. Het begint allemaal met verantwoordelijkheid nemen en geven. Eerst geven, dan went de ander er vast aan, kan men oefenen. En daarna bij het slagen … nemen.


Gezag (6): Vacua (05-08-2026)

Gezag, niet te verwarren met autoriteit of met macht, geeft vaak een fijn gevoel. Autoriteit en macht kunnen wel deel uitmaken van gezag, maar dan wel zonder op strepen te gaan staan of geweld te gebruiken. Machteloosheid en niemendalgedrag geven dan een naar gevoel. Leeg soms. Alsof je in een vacuüm zit.
Gezag is niet of nauwelijks te meten. Voor leidinggevenden is wel een truc gevonden. Het heet ‘Span of control’. Niet te verwarren met ‘Spam of control’. Die laatste flikker je gewoon in de prullenbak. Nee, het gaat om hoeveel werknemers een leidinggevende maximaal onder zich kan hebben, aankan zogezegd. Dus niet opgedrongen, wat ook nog wel eens voorkomt. In dat geval geraakt een leidinggevende ook in een vacuüm.


Gezag (7): Ziener (05-08-2026)

Ik ben helemaal verzot op de stripverhalen van Asterix (en Obelix). Die laatste dikke krachtpatser is ten onrechte nooit opgenomen in de titel van deze geweldige strips. Op wiens gezag dat ooit zo is verzonnen? Geen idee. Heerlijk het gezag en de macht die de kleine strijder Asterix meedraagt. Een voorbeeld voor ons allen. Ook het dialect en de verwijzingen naar actualiteit zijn om te smullen. ‘Ge zag da ook hè Idéfix, die Ziener deugt op niks wà?’ Toverdrank en everzwijnen helpen ook om het gezag en dat wat gezien wordt te verteren. Och arme Romeinen ook. Schlemiel handelend onder imposant megalomaan legergezag. Dat die maffe kapo’s gewoon zelf dat schattige Gallisch dorp maar eens aanvallen. Het zal ze leren.


Gezag (8): Wiens (06-08-2026)

Dat is nu mooi. Al heel lang wil ik een stukje schrijven waarin de titel het woord ‘wiens’ bevat. Op zijn Miens wil ik dit prachtige woord in verband brengen met gezag. Wiens gezag. Op wiens gezag schrijft de schrijver datgene dat hij schrijft? En hoeveel? Hoe vaak? En waarom wordt hoeveel aan elkaar geschreven en hoe vaak niet? Dat zijn vragen die onmiddellijk bij me opkomen. Is er een autoriteit op wiens gezag lijntjes uitgezet worden in het WT-schrijfspel? Of schrijven we lang leve wiens blijheid? Gaat het om de wedstrijd, de knikkers, de eer, de aandacht, de roem, of is het schrijven an sich en an mich een genotsuiting. Wiens geluk wordt bepaald, voorgeschreven, diens of Miens geluk?


Gezag (9): Sinterklaas (07-08-2026)

Op gezag van Sinterklaas, mede namens hoofdpiet Trappedoelie en in opdracht van Alex (van Oranje), steunend op de autoriteit van zijn vrouw Maximaal en tot slot, steunend op de bewering dat de geschiedenis zich ieder jaar herhaalt, is voor de broodnodige afwisseling besloten om vanaf 2027 de viering van de verjaardag van Sinterklaas te verplaatsen naar 6 mei. Zowel Sinterklaas als het organiserend comité hebben dit met overwicht en macht bepaald en is als zodanig geaccepteerd, aangenomen en omarmd door het volk, na een toetsing onder een select gezelschap dat het volk representeert, onder leiding van K. Schuurmans, diepgelovig in alle heiligmannen. Dat tevens op 6 mei 2027 een bijzondere hemelvaart plaatsvindt is puur toeval. Goedheiligman Sinterklaas keert altijd terug.


Gezag (10): Ondermijnen (07-08-2026)

Stout, voor sommige onder ons het lekkerste bier dat er is. Ho, ho. Het is geen bier an sich. Het is een wijze van bier maken. Nee, nu ga ik niet onderwijzen. Ik zou niet durven. En ondermijnen al helemaal niet. Een bom zou ik leggen onder of op het genootschap van bierbrouwers. Een doodzonde. Dit heilig beroep mag nooit uitsterven. Bier, het is bijna zo belangrijk als water. Sterker nog, water is een substantieel onderdeel van bier en het brouwproces. Je moet ook veel graantjes verstand hebben en dito in het bier verwerken om tot zo’n goddelijke drank te komen. Geen enkel gezag wil ik ondermijnen. Diep respect voor stoute en lieve bierbrouwers. De bierscheten neem ik voor lief.


Gezag (11): Niks (08-08-2026)

Gezag niks. En dat bedoel ik letterlijk. Geen spatie tussen te krijgen. Gezag niks. Ik stond in de vierde rij. Zo druk was het, langs de hele optocht. En ik maar balen. Had ik maar een huishoudtrapje meegenomen, of een kratje bier. Met mijn 1.73 meter kan ik amper de koppen tellen. Zoveel langnekken zijn er tegenwoordig. Naar het schijnt is dat een gevolg van de grote luxe waarin wij als westerlingen leven. De jeugd wordt steeds groter. We hebben genoeg eten en genoeg zuurstof. En we groeien maar. Vooruitgang heet dat, of omhooggang. De Russen balen. Die halen de 1.73 meter amper. Een oproep tot meer kinderen krijgen verandert daar niets aan. Armoedig volkje met armoedige leiders. Gezag niks.


Gezag (12): Vol (09-08-2026)

Vol van gezag, wie kent ze niet? Malloten die op basis van pretentie en arrogantie waarheden in pacht denken te hebben. Ik ga geen namen noemen. Dat vleit hen slechts. Narcisten moet je niet voeren. Daarvan worden ze moddervet. Slagroom op verkeerde taarten. En ja, er zijn ook dames bij. Sommigen zelfs van ijzer. Roesten nooit, want komen / treden zelden buiten zichzelf. Informatie delen en data uitwisseling zijn bloedzonden voor deze maffe gezagfantasten. Ze zullen het nooit vrijwillig doen. Ze eigenen het zich toe en laven zich aan de onmacht, dat andere mensen niet bij hun informatie en data kunnen. Zwaar beveiligd zijn hun schatkamers en bronnen. Op internet zijn zij niet te vinden. Niet op lightweb noch op darkweb.


Gezag (13): Op (09-08-2026)

Op gezag van mezelf heb ik besloten om het gezag eens en voor altijd onderuit te halen. Opdat het nooit meer opstaat. Verguist. Maar het lukt me niet. Steeds komt het weer bovendrijven. Dan hijgt het plots in mijn nek en lacht me uit. Daar ben ik weer. Kiekeboe. Niet echt leuk. Het gezag komt ook altijd ongelegen. Maar meestal wel net op tijd. Vooral op die momenten waarop ik de mist dreig in te gaan. Als een valse redder in nood wacht hij dan tot het allerlaatste moment met ingrijpen. Totdat ik smeek. Help me. Ik stel me dan altijd voor op dat moment dat ik droom. De vernedering is dan minder groot. En dromen zijn altijd bedrog. Toch?