Gezag: verhandeling in dertien delen

Gezag (1): Voerder (03-08-2026)

Hij ligt op de bank. Een heerlijke koude leren bank. Buiten is het 35 graden. Eigenlijk is het veel te warm voor therapie. Maar een hoog verantwoordelijkheidsgevoel heeft hem doen besluiten niet af te bellen en toch te gaan. Shrink Appel vindt het prima en spreekt dat ook uit. ‘Beste Peer, ik vind het dapper dat je met deze temperatuur toch naar de afspraak bent gekomen.’ Peer bloost. Niet wetend noch beseffend dat Appel hem masseert en inpakt, kortom voert met zijn gezag. Een speelbal is heer Peer in handen van shrink Appel. Hij wordt vakkundig geschild, uitgekleed en gepamperd. De teller tikt intussen flink door. Shrink Appel rekent af met alle demonen van Peer. En iedere seconde telt. Kassa!


Gezag (2): Voer voor ouders (03-08-2026)

Bij het woord gezag gaan vaak meteen belletjes rinkelen en toetsers af. Ik moet ook zelf bekennen dat het woord aan de ene kant ontzag oproept en aan de andere kant argwaan. Alsof ze aanvullend zijn of bij elkaar horen. Gezag wordt vaak niet meteen erkend en geaccepteerd. Er wordt ook weleens gezegd je moet het verdienen. Het is nogal een beladen term, laat ik het daar op houden. Ook dringt zich vrijwel meteen het woord ouder op. Ouderlijk gezag. Dat schijnt er namelijk meteen te zijn. Het is het enige gezag dat ik ken dat meteen is vastgelegd in wet- en regelgeving. Ouderlijk gezag. Maar worden ouders ook daadwerkelijk getoetst aan het gedrag dat daarbij hoort? Ik betwijfel het.


Gezag (3): Infantielo (03-08-2026)

Aan het topje van de macht is het vaak eenzaam toeven. Realiteitszin verdwijnt en megalomaan gedrag schuilt om de hoek. Batman moet dan de wereld komen redden. Alle spelers in het spelersveld moeten schikken, wegrennen of uiteindelijk toch hun stem verheffen. Laat het mogelijk zijn. Laat de minderheid in wijsheid de meerderheid overtuigen van absurde besluiten aan de top. Het is te infantiel voor woorden en daden wat Infantielo voor ogen heeft. Een leek kan dat nog zien. Een nuchter nadenkend mens zal het beamen. En toch zou Infantielo het in al zijn onnozelheid voor elkaar hebben gekregen. Bijna. Totdat de hand die hem voert zelf nee zegt. Een keer familiair. Daarna nooit meer. Schoonzonen worden publiekelijk vermoord. Viva FIFA.


Gezag (4): Ontzag (05-08-2026)

Amai zunne, sinds kort bezie ik de Slimste Mens ter Wereld van VRT op NPO. KRO en NCRV vinden taalspellen leuk. Ik vind het gewoon plezant. Het concept is in België bedacht als ik het goed heb. In Nederland zijn deelnemers fanatieker. In Vlaanderen daarentegen scherper, qua humor en snelheid. Ad rem heet dat. Verder bestaat de jury uit twee leden die iedere aflevering afwisselen. Nooit een erudiete slimme zwartkijker. Ge zag hem nooit echt zitten. De jury in Vlaanderen neemt echt deel. Presentator Erik is niet hautain en belerend, eerder charmant, aandoenlijk, scherp en snel. Met groot ontzag volg ik de finaleweek. Jaap Jan van der Wal en Govert Meit (de Ollanders), spelen morgen tegen publieksopwarmer Roel Steeno. Spannend.


Gezag (5): Drager (05-08-2026)

Gebukt gaan onder gezag dat is zowat het ergste wat een mens kan overkomen anno 2026. Waarom specifiek 2026 denkt u nu waarschijnlijk. Omdat gezag ver te zoeken is. Bijna nergens meer te vinden. Noch in de maatschappij, noch in de politiek, noch op het voetbalveld. Op de fiets rijdt er wel nog een rond, maar dan heb je het wel gehad. Gezag gedragen op een bagagedrager. En niet zo van ‘wat heb ik nu aan mijn fiets hangen?’ Ongekend tegenwoordig het ontbreken van gezag. Haast ondraaglijk in de maatschappij waarin we nu leven. Het begint allemaal met verantwoordelijkheid nemen en geven. Eerst geven, dan went de ander er vast aan, kan men oefenen. En daarna bij het slagen … nemen.


Gezag (6): Vacua (05-08-2026)

Gezag, niet te verwarren met autoriteit of met macht, geeft vaak een fijn gevoel. Autoriteit en macht kunnen wel deel uitmaken van gezag, maar dan wel zonder op strepen te gaan staan of geweld te gebruiken. Machteloosheid en niemendalgedrag geven dan een naar gevoel. Leeg soms. Alsof je in een vacuüm zit.
Gezag is niet of nauwelijks te meten. Voor leidinggevenden is wel een truc gevonden. Het heet ‘Span of control’. Niet te verwarren met ‘Spam of control’. Die laatste flikker je gewoon in de prullenbak. Nee, het gaat om hoeveel werknemers een leidinggevende maximaal onder zich kan hebben, aankan zogezegd. Dus niet opgedrongen, wat ook nog wel eens voorkomt. In dat geval geraakt een leidinggevende ook in een vacuüm.


Gezag (7): Ziener (05-08-2026)

Ik ben helemaal verzot op de stripverhalen van Asterix (en Obelix). Die laatste dikke krachtpatser is ten onrechte nooit opgenomen in de titel van deze geweldige strips. Op wiens gezag dat ooit zo is verzonnen? Geen idee. Heerlijk het gezag en de macht die de kleine strijder Asterix meedraagt. Een voorbeeld voor ons allen. Ook het dialect en de verwijzingen naar actualiteit zijn om te smullen. ‘Ge zag da ook hè Idéfix, die Ziener deugt op niks wà?’ Toverdrank en everzwijnen helpen ook om het gezag en dat wat gezien wordt te verteren. Och arme Romeinen ook. Schlemiel handelend onder imposant megalomaan legergezag. Dat die maffe kapo’s gewoon zelf dat schattige Gallisch dorp maar eens aanvallen. Het zal ze leren.


Gezag (8): Wiens (06-08-2026)

Dat is nu mooi. Al heel lang wil ik een stukje schrijven waarin de titel het woord ‘wiens’ bevat. Op zijn Miens wil ik dit prachtige woord in verband brengen met gezag. Wiens gezag. Op wiens gezag schrijft de schrijver datgene dat hij schrijft? En hoeveel? Hoe vaak? En waarom wordt hoeveel aan elkaar geschreven en hoe vaak niet? Dat zijn vragen die onmiddellijk bij me opkomen. Is er een autoriteit op wiens gezag lijntjes uitgezet worden in het WT-schrijfspel? Of schrijven we lang leve wiens blijheid? Gaat het om de wedstrijd, de knikkers, de eer, de aandacht, de roem, of is het schrijven an sich en an mich een genotsuiting. Wiens geluk wordt bepaald, voorgeschreven, diens of Miens geluk?


Gezag (9): Sinterklaas (07-08-2026)

Op gezag van Sinterklaas, mede namens hoofdpiet Trappedoelie en in opdracht van Alex (van Oranje), steunend op de autoriteit van zijn vrouw Maximaal en tot slot, steunend op de bewering dat de geschiedenis zich ieder jaar herhaalt, is voor de broodnodige afwisseling besloten om vanaf 2027 de viering van de verjaardag van Sinterklaas te verplaatsen naar 6 mei. Zowel Sinterklaas als het organiserend comité hebben dit met overwicht en macht bepaald en is als zodanig geaccepteerd, aangenomen en omarmd door het volk, na een toetsing onder een select gezelschap dat het volk representeert, onder leiding van K. Schuurmans, diepgelovig in alle heiligmannen. Dat tevens op 6 mei 2027 een bijzondere hemelvaart plaatsvindt is puur toeval. Goedheiligman Sinterklaas keert altijd terug.


Gezag (10): Ondermijnen (07-08-2026)

Stout, voor sommige onder ons het lekkerste bier dat er is. Ho, ho. Het is geen bier an sich. Het is een wijze van bier maken. Nee, nu ga ik niet onderwijzen. Ik zou niet durven. En ondermijnen al helemaal niet. Een bom zou ik leggen onder of op het genootschap van bierbrouwers. Een doodzonde. Dit heilig beroep mag nooit uitsterven. Bier, het is bijna zo belangrijk als water. Sterker nog, water is een substantieel onderdeel van bier en het brouwproces. Je moet ook veel graantjes verstand hebben en dito in het bier verwerken om tot zo’n goddelijke drank te komen. Geen enkel gezag wil ik ondermijnen. Diep respect voor stoute en lieve bierbrouwers. De bierscheten neem ik voor lief.


Gezag (11): Niks (08-08-2026)

Gezag niks. En dat bedoel ik letterlijk. Geen spatie tussen te krijgen. Gezag niks. Ik stond in de vierde rij. Zo druk was het, langs de hele optocht. En ik maar balen. Had ik maar een huishoudtrapje meegenomen, of een kratje bier. Met mijn 1.73 meter kan ik amper de koppen tellen. Zoveel langnekken zijn er tegenwoordig. Naar het schijnt is dat een gevolg van de grote luxe waarin wij als westerlingen leven. De jeugd wordt steeds groter. We hebben genoeg eten en genoeg zuurstof. En we groeien maar. Vooruitgang heet dat, of omhooggang. De Russen balen. Die halen de 1.73 meter amper. Een oproep tot meer kinderen krijgen verandert daar niets aan. Armoedig volkje met armoedige leiders. Gezag niks.


Gezag (12): Vol (09-08-2026)

Vol van gezag, wie kent ze niet? Malloten die op basis van pretentie en arrogantie waarheden in pacht denken te hebben. Ik ga geen namen noemen. Dat vleit hen slechts. Narcisten moet je niet voeren. Daarvan worden ze moddervet. Slagroom op verkeerde taarten. En ja, er zijn ook dames bij. Sommigen zelfs van ijzer. Roesten nooit, want komen / treden zelden buiten zichzelf. Informatie delen en data uitwisseling zijn bloedzonden voor deze maffe gezagfantasten. Ze zullen het nooit vrijwillig doen. Ze eigenen het zich toe en laven zich aan de onmacht, dat andere mensen niet bij hun informatie en data kunnen. Zwaar beveiligd zijn hun schatkamers en bronnen. Op internet zijn zij niet te vinden. Niet op lightweb noch op darkweb.


Gezag (13): Op (09-08-2026)

Op gezag van mezelf heb ik besloten om het gezag eens en voor altijd onderuit te halen. Opdat het nooit meer opstaat. Verguist. Maar het lukt me niet. Steeds komt het weer bovendrijven. Dan hijgt het plots in mijn nek en lacht me uit. Daar ben ik weer. Kiekeboe. Niet echt leuk. Het gezag komt ook altijd ongelegen. Maar meestal wel net op tijd. Vooral op die momenten waarop ik de mist dreig in te gaan. Als een valse redder in nood wacht hij dan tot het allerlaatste moment met ingrijpen. Totdat ik smeek. Help me. Ik stel me dan altijd voor op dat moment dat ik droom. De vernedering is dan minder groot. En dromen zijn altijd bedrog. Toch?

Vooruitzicht: verhandeling in elf delen

Vooruitzicht (1): Voorruitzicht (06-07-2026)

Prettig, maar soms ook vervelend, die vooruitzichten. Afhankelijk van tijd en plaats. In hoge ouderdom, in een ziekenhuis dichtbij huis of in verweggistan zijn vooruitzichten vaak dodelijk en niet zo prettig. Tenzij de strijd al is opgegeven en berusting nieuwe wegen opent, bevrijdt. Hoopvol maar ook uitgeblust.
Vakanties daarentegen zijn in alle leeftijden welkom, prettiger kan het vooruitzicht haast niet zijn. Tenzij je school of werk jouw grote liefde zijn; het staat genieten gelukkig niet in de weg.
De enige wens die in het vooruitzicht dwars kan liggen is het weer. Fuck de weersvoorspelling. Hoe vaak zit die ernaast? En achteraf is het altijd makkelijk lullen. Maar regen willen we niet op onze weg. Het geeft alleen maar slecht voorruitzicht.


Vooruitzicht (2): Onheilspellend (06-07-2026)

Dat is het zeker. O – N – H – E – I – L. Nog maar eens gespeld voor u in vette kapitalen. Welk vooruitzicht?, denkt u mogelijk nu. Een onmogelijk vooruitzicht: het weer. Weer? Ja weer, nog steeds. Het kan weer heel heet weer worden, luidt het vooruitzicht. Het is dan ook aan te raden om een noodpakket in huis te halen. En euro’s, veel euro’s, je weet maar nooit met dat weer.

Bosbranden en grote droogtes leiden mogelijk tot grote tekorten in supermarkten, uitval van internet en elektriciteit en een avondklok die al in de vroege middag in gaat. Eigenlijk een middagklok dus. Vanaf een uur of 13:00. You better be prepared. Haal ook bordspellen in huis. Het onheil kan lang aanhouden. 


Vooruitzicht (3): Oogkleppen af (06-07-2026)

Dat paarden voor een rijtuigie, richting Vinkeveen, oogkleppen op hebben vind ik vanzelfsprekend. Best een drukke weg en je wil niet dat de paarden van schrik op hol slaan. Wim en Leen doen het ook gewoon rustig aan. Maarrrrr … oogkleppen op in een debat of in een ter discussiestelling is andere koek. Wegkijken in politiek of bedrijfsleven, en ja ook in particuliere sferen, mag dan tegenwoordig gebruikelijk zijn, het blijft in mijn ogen not done. Het zijn bovenal stijve dikke nekken die dat doen. Gruwelijke verkrachters van inspraak en democratie. Zou ik president of koning mogen worden in de nabije toekomst, dan wist ik het wel. Verplicht de oogkleppen af, opdat alle schellen van ieders ogen vallen. Een prettig vooruitzicht.


Vooruitzicht (4): Finale met Makkelie (07-07-2026)

Zullen we dan toch nog een positief Nederlands tintje krijgen aan het wereldkampioenschap voetbal in Amerika? Danny Makkelie is een van de favorieten van de FIFA voor het fluiten van de finale. Zelfs voor Infantielo. Dan moeten we wel hopen op een finale tussen twee niet Europese landen. Hoewel er al vijf, en mogelijk zes Europese landen in de kwartfinales staan, blijft de mogelijkheid bestaan. Marokko aan de ene kant en Argentinië of Colombia aan de andere kant. Het zou mooi zijn en een kroon op de carrière van Danny Makkelie.
Mogelijk moeten we wel nog de hulp inschakelen van Secretaris-Generaal van de NAVO, Mark Rutte. Want de goedkeuring van Donald Trump is natuurlijk ook nog nodig. Een hoopvol vooruitzicht. 


Vooruitzicht (5): Loos (08-07-2026)

Geen prettig vooruitzicht vandaag. Wat is er loos? Geen meisje gelukkig, maar wat dan wel? Was ist los? Ik besluit op onderzoek uit te gaan. Ik vaar blind op ‘Aktenzeichen XY… Ungelöst’ en bekijk eerst een aantal afleveringen van deze bijzondere crimi, gewoon om alvast wat in the mood te komen. Al snel ontdek ik een patroon. Verschillende daders komen altijd eerst in beeld. Usual suspects. Maar altijd weer zit de clou en de dader aan het eind en blijkt een bekende te zijn in de vrienden- of familiekring van het slachtoffer. Helaas beschik ik daar nauwelijks over. En daar zit nu precies de clou. Geen prettig vooruitzicht. Dat er niemand komt om de schuld op te eisen. Loos gevoel.


Vooruitzicht (6): Science fiction (09-07-2026)

Jaloers ben ik op schrijvers van toekomstromans en science fiction. Op de eerste plaats omdat het geduld voor lange teksten ontbreekt en op de tweede plaats omdat ik al mijn best moet doen het heden bij te benen. Het eerste zou ik kunnen tackelen na mijn pensioen. Een uitdaging en wapening voor het zwarte gat. En hoppa, daar is de link meteen richting science fiction. Er zijn grote voorbeelden die ik graag zou volgen. Bij de meesters moet je beginnen. George Orwell’s 1984 is al een mooie. Planet of the apes kan ook. Of Terry Pratchet’s fameuze Discworld. Fantastisch. Maar zijn kwaliteit in kwantiteit bereik ik nooit. Tot slot het maatschappelijk vooruitzicht geboden in Dave Egger’s The Circle, realistisch, doodeng. 


Vooruitzicht (7): Tv-gids (09-07-2026)

Nog altijd een prettig vooruitzicht, het wekelijks ontvangen van de TV-gids. De vraag alleen is hoelang nog? Alles wordt digitaal of AI. De kijker straks volledig teruggeworpen op keuzes van hemzelf. Voorgeprogrammeerd in zelf geselecteerde interesses. Dat betekent geen serendipenty meer en geen grensoverschrijding. Slecht voorgestoomde maaltijden. Neem mij, neem mij … effen bollen. Bollen? Ja, zelfs de Dikke van Dale zwicht straks voor het geld. De hoogste bieder bepaalt straks het spectrum. Wat zal ik de VPRO-gids erg gaan missen. Hij is al uitgekleed. Maar gelukkig snoep ik links en rechts toch andere geluiden en inzichten mee. Geen papvoer van de massamedia. Maar pittige kost met redactie. Toch is vooruitgang, zelfs als achteruitgang, niet te stoppen. Zelfs de Leesmap niet.


Vooruitzicht (8): Spanje – België (10-07-2026)

Nou ja, vooruitzicht, eerder een voorspelling. Maar wel live vanaf de bank. Niet oranje maar rood wat de klok en voetbal slaat. Een kwartfinale in vier helften waarschijnlijk. Twee lange en twee korte. En aan het eind van de laatste helft een solo van Lukaku dwars door een vermoeide achterhoede van de Spanjaarden. Een knal en goal! Dan is het dus 2-1 en gaan de Belgen door.
Los Angeles snapt er niets van. Hadden zij afgelopen jaar geen verschrikkelijke bosbranden? Kunnen ze dan niet een minuut stilte verdragen voor het leed van de slachtoffers van de bosbranden in Andalusië? Shame on them. Los Angelos zijn zeer teleurgesteld. Intussen is het een nul voor Spanje. Wat zal de eindstand straks zijn?


Vooruitzicht (9): Aanvallen (11-07-2026)

Als jongetje droomde ik er al van. Een soort vooruitzicht zogezegd. Ik zou aanvaller worden in het Nederlands Elftal. Alleen wist ik nog niet zo goed welk. Van hockey of van voetbal?
Een midvooruitzicht lag in het verschiet. Ik zou beroemd worden in een van de twee takken van sport. Het populaire voetbal of het elitaire hockey. Als kind uit een arbeidersgezin werd het de laatste optie. Twee grotere broers waren me al voorgegaan. Ik leerde het niet van een vreemde. Een uitlaatklep werd het hockey voor mij. Eindeloos oefenen tegen een muur. Vanuit het middenveld stoomde ik door naar de voorhoede. Werd zelfs strafcornerspecialist en goaltjesdief. Tot en met Nederlands Jeugd A. Daarna verbleekte het Oranje. Een mooie jeugdherinnering. 


Vooruitzicht (10): Met de neus omhoog (11-07-2026)

Ja lieve mensen, vroeg of laat moeten we er aan geloven. Dan gaan we met de neus omhoog. Geen fijn vooruitzicht, ik weet het. Maar aan alles komt een end. Ook aan ons. Zelfs de mensen met een grote lange neus komen daar niet onderuit. Pinokkio niet en Cyrano de Bergerac niet. Zelfs Gerard Depardieu legt het loodje. Depart van dieu, die arme Gerard. Van god los. Rus in Wallonië. For the time being kan hij zich nog verkneukelen als een onnozele Obelix. Ook die met een verfijnd neusje gaan de lucht in. Cleopatra is al vertrokken. Net als Michael Jackson. En wanneer bent u aan de beurt lieve lezer. Is Magere Hein al langs geweest? Met zeis en zandloper?


Vooruitzicht (11): Ivoren torens (12-078-2026)

Ivooruitzicht. Je zult ze de hele dag voor je snuit hebben, twee ivoren torens, al dan niet gebogen, opgejaagd door stropers die er verzot op zijn, moorden plegen op jacht naar wit goud. Is weer wat anders dan bang zijn voor een muis. Hoe durven ze? Je zou ze het liefst met je slurf bij de lurven pakken en eens goed de lucht in gooien. Daarna vertrappelen met je stevige poten. Maar hee, je bent een vredelievend dier, een groepsdier en in de vlucht wat traag. Dan sta je voor een dilemma. Trekt je mogelijk terug om je ivoren torens te beschermen tegen stroperij. In het Krugerpark zijn ze gelukkig ‘kluger’. Uit voorzorg hebben rangers je ivoren torens reeds weggezaagd.

Hoger die handjes de lucht in

Eurovisie Songfestival, tweede halve finale en dan die handjes (of hendjes) hoger de lucht in. Met vlag en al. En Vicky Leandros erachter aan. Met Boy George als goede tweede. Schoppen mag ook. En dan die voetjes de lucht in. Hoger en hoger ... totdat ze allemaal opstijgen. Met zwevende artiesten en zingende viool de finale in. Op karakter in een mooi pakje, liefst doorschijnend; hoewel die vleeskleurige leggings toch alles strak laten uitzien, zelfs modderbenen en dito kont, en met bovenal heel veel stemmen. Tien keer minimaal stemmen op je favoriet. Dat maakt 9,99 euro betalen voor je favoriet, hopend dat die pakweg 30 keer 12 punten krijgt van de vakjury en nog meer van het publiek, Israël dus.

En nu gaat Madonna ook nog eens tijdens de halftime pauze bij de finale WK voetbal zingen. In plat Amerikaans. 68 Jaar en zo sexy als een bezemsteel. Dat wordt wat. Shakira, Shakira ... roepen de Muppets dan verbijsterd. En een Kapotband uit Japan mag dan afsluiten. Of hebben we toch liever Celine Dion? Je weet wel die van de mosterd ... na de maaltijd. Hogerhand zal Maf Donald het met Infantielo wel bekokstoven. En let op mijn woorden. De Swedish Chef gaat scoren. Lang leve Immerbramofniets en Lionel Andrés Messi Cuccittini. Nee, niet die van de koekjes ... maar van Argentina Turner.