Stilleven (5): Uncanny landscapes

Stil wandelt hij door de kamers van zijn verleden. Ze ogen als een fotoboek. Een fotoboek met vergeelde foto’s. Ze trekken als een film aan hem voorbij. Troosteloos zo nu en dan, vol melancholie. Verrast is hij door de herinneringen die afgestoft worden in zijn bovenkamer. Niet meer wetend wat de noodzaak was van de dingen die aan hem verschijnen. Lelijkheid beklijft. Een bloemenvaas, een vissenkom, een mini wegwijzer, een stenen bierpul. Ze zeggen hem niets meer. Vroeger vast wel.

Het plaatsen en herschikken van de beeldtaal kost kruim en vooral veel tijd. Het streven naar perfectie blijft. Techniek helpt. Naadloos moeten de beelden op elkaar aansluiten. Kleurrijk en bezeten van herinnering, superrealistisch en unheimisch. Zijn kindje, zijn kunst. Op grote afmetingen en het liefst glashelder. De toeschouwer mag zijn eigen gedachten aan elkaar rijgen, losse flodders nieuwe betekenis geven. De verbinding komt moeilijk tot stand. Wetten van logica verdwijnen als sneeuw voor de zon. Vele lagen drijven boven. Hij heeft ze gestapeld laag voor laag en laat ze voorzichtig op de kijker los. De kijker mag nog twijfelen. Het onderwerp nooit.

Het onderwerp houdt het hoofd hoog, net boven de waterspiegel en kijkt met grote bruine ogen van nieuwsgierigheid de wereld in. Bijna naïef. De jonge kijkers mogen insecten tellen. Die zitten verscholen tussen lichtgroene lentebladeren. Maar pas op. Niet verschieten van het ree, dat zeer verrast hetzelfde pad kruist als de kijker. Bevroren van argwaan staat het ree verstopt en geurloos in de wind. De vergankelijkheid hangt zwaar in het doek, filmisch geverfd. De maan zweeft tussen de bomen en ver weg boven cactusvelden.

Grote geschilderde foto’s hangen aan de muur. Zelfgeschapen landschappen. Vertederend teer, vol liefde en respect geregisseerd, soms een beetje zwart. Het is zwarte weemoed die klopt in de borst. Een weemoed die doet denken aan het geluid van warme zomerregen, vallend in lege flessen en glazen potten. Flessen en potten, boordevol nostalgie. Ze staan op een meranti tafel. Klaar om in vele tinten bruin en oker, warm geschilderd te worden. Gelijk een Morandi stilleven. Memento meranti Morandi in uncanny landscapes.

Twee buurvrouwen

Een bijzondere ontmoeting met twee bijzondere dames. Beiden wonen al meer dan 55 jaar in dezelfde straat. Op nog geen 15 meter van elkaar. Lief en leed hebben zij gedeeld. Met elkaar en met de buurt. Het afgelopen jaar verloren beiden hun dierbare echtgenoot. Binnen niet al te lange tijd moeten zij Helmond-West verlaten. Huis en haard worden geofferd aan een drukke nieuw te bouwen weg. Het raakt hen in hun hart. Toch voeren warme herinneringen de boventoon. Een kleine terugblik met twee geweldige buurvrouwen.

Wat is jullie fijnste herinnering?
Daar hoeven de beide dames niet lang over na te denken. De geboorte van hun kinderen. Ja en het spelen van de kinderen in de straat, met elkaar. Vol trots vertellen ze over wie er vroeger in de straat woonden. Het was toen eigenlijk een elitestraat. Met de pastoor die woonde op de hoek, naast de school.

Wat is jullie vervelendste herinnering?
Die hebben we niet, roepen beide dames in koor. We hebben het hier altijd goed gehad. Geen vervelende dingen meegemaakt. Nooit. Dat de huizen hier plat moeten, dat vinden we wel erg.

Wat wensen jullie jezelf voor de toekomst?
Een goede gezondheid, zegt de een. De ander denkt even na. Het wordt nooit meer zoals het geweest is, verzucht ze even, ik hoop een goede verhuizing en dat ik nog kan aarden in een nieuwe omgeving.

Wat is jullie levensmotto?
Positief blijven en niet bij de pakken neerzitten, dat heeft mij altijd geholpen. Ik weet het nog niet, antwoordt de andere buurvrouw. Na regen komt zonneschijn. Nee wacht, ik weet er nog één. Zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens. Gniffelend vallen de beide dames elkaar in de armen. Ik zal je altijd blijven opzoeken buurvrouw en ook je krulspelden inzetten, als je dat maar weet. Een brede glimlach verschijnt op beide gezichten.

Wat willen jullie de jeugd die in de wijk achterblijft nog meegeven, dames?
Saamhorigheid, antwoordt één buurvrouw onmiddellijk, waarop de ander aanvult, ja, dat is erg belangrijk. En er voor zorgen dat je een eigen thuis maakt. Dat heb ik hier altijd gehad.

Ik ben onder de indruk van de kracht die beide dames uitstralen en het plezier dat ze met elkaar hebben. Samen brengen we een toast uit op de toekomst. Achter in de tuin hoor ik de oude notenboom, 55 jaren geleden geplant, stilletjes diep zuchten.

Mien zweeft en zwetst door Helmond-West

Gepubliceerd in Wijkkrant Helmond West Juli 2010 > Twee buurvrouwen